ต่อไปนี้เป็น" โสลกผู้หญิงที่ดี " ที่ควรเลือกไว้เป้นคู่ครอง ซึ่งปราชญ์โบราณชาวอิสานได้กำหนดไว้หลายประการดังนี้
1) ญิงใด๋หน่าแซ่มซ้อย ฮูปฮ่างเบาบาง
เลาคีงงามส่วยเทิงเมือหน้า
แขนขนพร้องแอวกลมสมส่วน
เนื้ออ่อนอ้วนผิวหน้าผ่องใส
ยามเมือลีลาย้ายกวยแขนนวยนาด
เหลียวเบิ่งวางวาดใว้นางน้อยค่อยไป
ญิงแนวนี่ถืกโสลกหลายปะกาน
ควนจักเป็นนางคาน แม่เมืองจิงแท้...
คำแปล หญิงไดมีหน้าตาสดสวย มีรูปร่างเอวกลมสมส่วน มีแขนขากลมกลึง มีผิวพรรณผ่องใส เวลาเดินก็สงบเสงี่ยม เป็นหญิงดีถูกโฉลก สมควรได้มาเป็นแม่บ้านและแม่เมือง
2) ญิงได๋ขาวเหลืองเพี้ยง กัดทะนีก้วยบ่ม
แสงตาใสสิ่งแก้วโตส่วยก่อมผิว
เนื้อฮาบเกี้ยงนมตุ่มเต็มงาม
เลาคีงนางเกิ่งกันกมเกี้ยง
ก้อบ่สูงบ่ต่ำแท้สมส่วนพอดี
มีแต่พองาม ๆ สู่อันทั้งนั้น
ญิงอย่างนี้เป็นเอกนางขุน
ซายได๋มีบุนหลาย จั่งได้หลอนหลงพ้อ...
คำแปล หญิงใดมีผิวขาวเหลืองดั่งผิวกล้วยสุก มีดวงตาสดใสดั่งแก้ว มีผิวพรรณเกลี้ยงเกลา มีถันทั้งสองข้างตูมเต่งตึงมีรูปร่างกลมเกลี้ยง มีความสูงต่ำพอดี ( ไม่สูงเกินไปและเตี้ยเกินไป ) ทุกสัดส่วนดูดีไปทั้งร่าง ชายใดได้หญิงเช่นนี้ เป็นคู่ครองนับว่าเป็นบุญของชายคนนั้น เพราะหญิงเช่นนี้จะใม่มีชีวิตตกต่ำ
3 ) ญิงได๋ เอเลท้อง พุงหลาวอุ้มบาด
โสมฮูบฮ้าย บุนเจ้าหากมี
ญิงอย่างนี้ซับมากเหลือหลาย
เงินคำนับโกดกือ กองล้น
ไผหลงพ้อ โอมเอาซ้อนเสื่อ
ก้อ เพื่อบุนก่อส่างหลังพู้นส่งนำ...
คำแปล หญิงใดมีพุงพลุ้ยเหมือนพระอุ้มบาตร ถึงแม้นางจะมีรูปร่างไม่สวย แต่เป็นคนมีบุญ และจะมีทรัพย์สินเงินทองมากเป็นล้านๆ ใครได้หญิงเช่นนี้มาเป็นภริยาก็เพราะมีบุญที่เคยสร้างสมไว้แต่เก่าก่อน
4 ) ญิงได๋ เสินเพินพ้นกมแกนหน้าเน่ง
เนื้ออ่อนอ้วนกมส่วยสิ่งเหลา
ยามเมื่อยกย่างย้ายถกบาดตีนเบา
คิงกมงามปูนปานเขียนไว้
ญิงอย่งนี้ ซับมากล้น แก้วแก่นเงินคำ
มูลมังหลายบ่มีเคืองแค้น
ควานจักเป้นจอมเจ้าเทวีองค์เอก
เทียมแทบเท้าทงส่างสืบเมืองแท้แหล่ว...
คำแปล หญิงใดมีใบหน้ากลมมนเวลาเดินก็ค่อยๆ เดินอย่างสงบเสงี่ยมมีรูปร่างสวยงามปานประหนึ่งรูปเขียน ผู้หญิงเช่นนี้จะมีทรัพย์สินเงินทองมากมาย มีมรดกมากหลายไม่มีวันอด หญิงเช่นนี้สมควรจะได้เป็นคู่ครองของผู้ปกครองบ้านเมือง
5 ) ญิงได๋ เว้าจ้อยๆ เสียงอ่อนเสาะใส
คนซงบางส่วย หัวทังท้าย
กกเล็บซ้ำปายเล็บมีเซน
ลายมือหลายขึ้นไปเถิงข้อ
มีติดต่อทั้งขอดก้นหอย
ญิงฮูบนี้มีทรัพย์เหลือหลาย
ทั้งพายสานหมู่งัวอวัยวะเพศชายซ้าง
ควนเป็นนางไท้เทวีองเอก
ฝูงหมู่ยดต่ำต้อยบ่ควนให้ฮ่วมเฮียง...
คำแปล หญิงใดพูดไพเราะเสียงสอใส เอาบางร่างเล็ก มีลายเส้นมือมากมายต่อเนื่องกันไปถึงปลายนิ้วมีลายก้นหอย ผู้หญิงเช่นนี้เป็นหญิงจะมีทรัพย์สินมากมาย ทั้งวัวควายช้าง ควรที่จะนำมาเป็นศรีภริยา และไม่ควรเลือกชายต่ำต้อยมาเป้นคู่ครอง
6 ) ญิงใด๋สมพาวเพี้ยง สีจัน เกี้ยงอ่อน
ฮูบฮ่างน้อย บางส่วย ดั่งเหลา
ตีนมือนั่น ขาวงามใสส่อง
ผมเกดเก้าดำเหลื่อมค่องคือ
ก้อบ่สูงบ่ต่ำแท้ ทุกส่วนดำขาว
มีแต่พองามๆ สุอันทั้งนั้น
ญิงฮูบนี่ดียิ่งนักหนา สมพานมีต่อไปพายหน้า...
คำแปล หญิงใดมีผิวผ่องพรรณดังพระจันทร์ มีรูปร่างเอวบางกลมกลึ่งดังเหลา มีมือตีนขาวงามใสส่อง มีผมดำเป็นมันขลับ รูปร่างทุกส่วนล้วนงดงามทั้งนั้น ไม่สูงไม่ต่ำไม่ดำไม่ขาว ผู้หญิงเช่นนี้เป็นหญิงดี มีความสมบูรณ์พูนสุขในภายภาคหน้า
7 ) ญิงได๋ ขาวเหลืองเพื้ยงบางตองเนื้อค่อง
ผมเส้นน้อยดำปี้อ่อนนวน
แขนขานั้นยาวหลายแพนอ่อน
ญิงฮูบนี้นี้ซับมากล้นเสดถีเจ้าก้อบ่ปาน...
คำแปล หญิงไดมีผิวพรรณขาวเหลือง มีรูปร่างผอมบาง มีเส้นผมดำอ่อนสลวย มีแขนขายาวกลมอ่อน ผู้หญิงเช่นนี้จะเป็นผู้มีทรัพย์สินมาก เศรษฐีทั้งหลายก็มีเงินทองสู้ไม่ได้
8 ) ญิงได๋ เมื่อสิปากก่าวต้านหัวก่อนบุนมี
เสียงหวานใส สู่คนฟังได้
ญิงฮูบนี้ฮับแขกหัวเมือง
คันแม่นมีกานขัด เพิ่งไปพายหน้า
ให้ใซ้ญิงอย่างนี้ ไปแก้หากหายแท้แหล่ว
คำแปล หญิงใดยิ้มแย้มก่อนจะพูดจาทุกครั้ง และมีเสียงใสพูดจาอ่อนหวานกับทุกคน ผู้หญิงเช่นนี้เป็นคนมีบุญ และควรแต่งตั้งให้เป็นคนต้อนรับแขกบ้านแขกเมือง หรือถ้ามีขัอขัดข้องในเรื่องใดๆ ก็ให้ใช้หญิงเช่นนี้ไปแก้ไขได้
9) ญิงได๋เปิ่งเซิงหน้า คือไฟบั้งหมื่น
ฮูปฮ่างนั้นโตสั้นไหล่บาน
บ่ซ่างปากก่าวต้านคำหยาบหยามหู
ฮู้จักมีคำอด ต่อคนทั่งค่าย
ญิงฮูปนี่นี้ใจสะหลาดแท้ ฮู้ฮีดคองขุน
ควนให้เป้นนางกวานสืบแทนความเว้า
คำแปล หญิงที่มีใบหน้ากว้างใหญ่ มีรูปร่างสั้นไหล่ผายเป็นคนไม่ช่างพูด โดยเฉพราะคำหยาบคายและเป้นคนที่มีน้ำอดน้ำทน
หญิงเช่นนี้เป็นผู้หญิงที่ฉลาดรอบรู้ในเรื่องจารีตประเพณี กฏหมาย ควรที่จะได้เป็นผู้บริหารหน่วยงานต่างๆ
10) ญิงได๋เนื้อแจบแน่นลายพาดเบนโต
ตีนมืองามตอบกันกมเกี้ยง
สมพาวเพี้ยงพองามสูงต่ำ
ผมเกดเก้าดำเหลื่อมดังเทา
ญิงนี้มีบุนแท้ ควนเอาซ้อนเสื่อ
เพิ่นว่าเป็นผู้ฮู้สอนได้เชื่อฟัง ...แท้แหล่ว
คำแปล หญิงใดผิวเนื้อเนียนแนบแน่น มีมือเท้ากลมเกลี้ยงงามสมส่วน ไม่สูงไม่ต่ำ มีเส้นผมดำสลวยเป็นเงางามดั่งเทา
หญิงเช่นนี้เป็นคนมีบุญควรหามาเป็นภริยา เพราะว่าเป็นคนว่านอนสอนง่าย
เมื่อได้รู้จักโสลก (โฉลก ) หญิงดี หญิงชั่วแล้ว มาดูโสลกชายดีกันครับ ลองพิจารณา ดูว่าคนเคียงข้างเรา และคนที่เราจะเอามาเคียงข้าง เป็นเช่นนี้หรือเปล่า .
1) ซายได๋ ขาวเหลืองเพี้ยง ผิวนวนๆ ดอกอื๋ออ่อน ญิงได๋ ได้อยู่ซ่อนปานกั้งฮ่มเขียว เจ้าเอย
คำแปล ชายไดมีผิวพรรณขาวเหลืองเหมือนดอกฟักทองอ่อนๆ หญิงได้ชายเช่นนี้มาเป็นสามี จะมีแต่ความสุข ความร่มเย้นประหนึ่งกางร่มเขียว...
2) ซายได๋ แดงดำสิ่ว ผิวกาเนื้อก่ำ ๆ ชายนี้บุนมากล้น เหลือล้ำลื่นคน แท่แหล่ว...
คนแปล ชายไดมีผิวเนื้อดำแดง เป็นผู้มีบุญมาก..
3) ซายได๋ โสมพาวเพี้ยง ขาวแดงตองอ่อน
เนื้ออ่อนอ้วน ปานฝ้ายดีดผง
ญิงได๋ ได้อยู่ซ้อน สุกยิ่งนักหนา
คนในโลกา บ่เปียบปูนปานได้...
คำแปล ชายไดมีผิวพรรณขาวแดง และมีเนื้อเนียนนวลดั่งปุยฝ้าย หญิงใดได้ไปเป็นสามีจะมีความสุขกว่าใครๆ ในโลก.
4) ซายได๋ ลุกย่างย้าย กวยแขนสวกกายโต
ซงงามสวยกวยโต เมือหน้า
ญิงได๋ได้อยู่ซ้อน ทิบพะอาดผะหลาหลาย
เงินคำนับ อะเนกนองเหลือล้น..
คำแปล ชายใดเวลาเดินสง่างาม แกว่งแขนไปข้างหน้าอย่างสม่ำเสมอ หญิงใดได้ชายเช่นนี้เป็นสามี จะมั่งมีเงินทองมากมาย.
5) ซายได๋ หูกมส่วย ดังคนหน้าเหน่ง
ซายฮูบนี่เป็นบาดแท้ ผหลาล้ำโลกลือ แท่แหล่ว...
คำแปล ชายใดมีใบหูกลมและเรียวยาว มีจมูกโด่ง
ชายเช่นนี้เป้นผู้รอบรู้หรือเป็นนักปราชญ์ที่มีชื่อเสียง
6) ซายได๋ เนื้ออ่อน เกี้ยงปากม่วนหัวงาม
แม่นสิทำกานขุน ก็ฮุ่งเฮืองเมือหน้า
ญิงได๋ใด้ซำบายใจ ซมซื่น
ยู่ท่างทงสืบส้าง เฮือนเหย้าอยู่เย็น...
คำแปล ชายใด มีผิวเนื้อละเอียดเกลี้ยงเกลา พูดจาอ่อนหวาน
มีหน้าตายิ้มแย้มแจ่มใส ชายเช่นนี้ ถ้ารับราชการจะเจริญรุ่งเรือง
หญิงใดได้ชายเช่นนี้เป็นสามีจะมีแต่ความสุขสบาย
7) ซายได๋เอเลท้อง ขาวพองเนื้อซุ่ม
ซายนั้นบุนมากุ้ม กวมพื้นแผ่นดิน แท้แหล่ว...
คำแปล ชายใดรูปร่างท้วมพุงใหญ่ผิวขาวเนื้อนุ่ม
ชายเช่นนั้นเป็นคนมีบุญมาก

ซายได๋ดำแดงเนื้อ แอวกมคิ้งก่อง
ซายนั้นฝูงพี่น้อง คอยย้อง เพิ่งบุน
ญิงได๋ได้เป็นขุนเจ้าหมู่แท้แหล่ว
ซายนั้นใจสะหลาดล้ำ เฮียนฮู้สู่อัน เจ้าเอย...
คำแปล ชายใดมีผิวเนื้อดำแดง รูปร่างเอวกลม
คิ้งโก่ง ชายเช่นนี้จะได้เป็นข้าราชการชั้นผู้ใหญ่
มีสติปัญญาเฉลียวฉลาด และจะเป้นที่พึ่งพาของญาติพี่น้อง
9) ซายได๋ ออดหลอดเนื้อเกี้ยงก่ำดำดี
ยามเมื่อพาทีจา อ่อนหูดีด้อย
ญิงได๋ได้อยู่ซ้อน ซำบายใจสู่สิ่ง
อีกทั้งลุ ลาบได้ของเข้ามั่งมี เจ้าเอย...
คำแปล ชายใดมีผิวดำเนื้อเนียนแนบแน่น
พูดจาอ่อนหวาน สุภาพเรียบร้อย
หากหญิงใดได้ชายเช่นนี้เป็นสามี จะมั่งมีศรีสุข
10) ซายได๋ ปากก้าง ๆ สบหนวดมีเคา
ซายนี้ทำกานจบ ซุ่มเย็นเมือหน้า แท่แหล่ว...
คำแปล ชายใดปากกว้าง ริมฝีปากมีหนวดและเคราดก
ชายเช่นนี้แม้นจะทำการใดก็จะได้รับความสำเร็จ และอยู่เย็นเป็นสุข